و به همين سبب « فقها » گفته‌اند : كسى كه با ساحرى يا كرامت ديگرى را بكشد كشته مىشود ، ولى كشندهء با چشم كردن كشته نميشود . و اين تنها بدان سبب است كه اين كار وى در شمار اعمال اختيارى باشد كه بدان قصد و اراده ميكنند يا آن را فرو ميگذارند ، بلكه وى در صدور آن به حكم سرشت [ 1 ] مجبور است و خدا داناتر است [ 2 ] . فصل 23 در دانش اسرار حروف [ 3 ] و در اين روزگار اين دانش را سيميا مينامند و اين لفظ در اصطلاح صاحبان تصرف متصوفه از طلسمات به اين كلمهء « سيميا » نقل شده است و كلمهء بنوع استعمال عام در خاص به كار رفته است و اين دانش در ملت مسلمان پس از سپرى شدن صدر اسلام و ظهور غاليان ( غلات ) متصوفه پديد آمده است كه گروه مزبور متمايل بكشف حجاب حس و پديد آوردن خوارق و تصرفات در عالم عناصر شدند و بتدوين كتب و اصطلاحات و پندارهاى خود دربارهء تنزل وجود از واحد و ترتيب آن پرداختند و گمان كردند كه مظاهر كمال اسماء ارواح افلاك و ستارگان است و طبايع و اسرار حروف در اسماء سارى است و بنابر اين طبايع و اسرار مزبور بر حسب همين نظام در كائنات هم جريان دارد . و كائنات از آغاز نخستين ابداع در مراحل خود انتقال مىيابند و اسرار خويش را آشكار ميسازند و بدين سبب دانش اسرار حروف بوجود آمده است و آن از شعب علوم سيمياست نه موضوع آن را ميتوان كاملا تعيين كرد و نه تمام مسائل آن را ميتوان شمرد و محدود ساخت . بونى و ابن عربى و ديگر كسانى كه آثار آن دو تن را تتبع كرده‌اند دربارهء آن تأليفات متعدد دارند

--> [ 1 - ) ] مجبور ( نسخهء خطى ينى جامع ) و نسخهء خطى B متعلق به كاترمر ن . ل : مجبول . [ 2 - ) ] و خدا سبحانه و تعالى به آنچه در نهان هست داناتر است و بر ضماير و نيت‌ها آگاه است . چاپهاى مصر و بيروت . [ 3 - ) ] اين فصل در چاپهاى مصر و بيروت نيست ، از « پ » ترجمهء شد .